عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

188

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

أوراق باقيمانده : 307 برگ . 614 صفحه . / تعداد سطور در هر صفحه : مختلف . 26 تا 28 سطر . از آنجا كه در اين ارائه ، تنها همين نسخهء يگانه اثر در دسترس مصحّح بوده است در زير نويس صفحات مقولهء نسخهء بدل بچشم نمىآيد وتعليقات مصحّح - كه در همين زير نوشت قرار گرفته است - به نمودن مصادر أحاديث بكار رفته در متن ونيز نشان دادن صورت كلماتي كه در درستى قرائت خود از آنها ترديد داشته ، اختصاص يافته است . 14 - التبصرة في بيان اصطلاحات الصّوفيّة پيش از اين در معرّفى نگاشته‌هاى فارسي كاشاني ، از رساله‌اى منسوب به أو - ونه پرداختهء أو - به نام « اصطلاحات صوفيان » ياد كرديم . رسالهء حاضر كه بر پيشانى آن ونيز در پىنوشتش عنوان « التّبصرة في بيان اصطلاحات الصّوفيه » بچشم مىآيد ، هر چند در مقدّمه به نام كاشاني خوانده شده است ، امّا گردانيدهء متصرّفانه‌اى است از همان اثر كه يكى از نويسندگانى كه فرهنگ خانقاهى را برنمىتافته است ، با گردانيدن بخشهائى از آن رساله به زبان تازى ونيز افزودن بخشهائى تازه پديد آورده است . در سرآغاز اين رساله - كه تا آنجا كه اين بنده مىداند تنها يك دست نوشت از آن موجود است : بخش 11 مجموعهء شمارهء 2830 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران - آمده است : فهذه رسالة في بيان الألفاظ المصطلحة بين الطّائفة الصّوفية ، وقد نصّ بمضامينها الظّاهرة وبراهينها الباهرة مولانا كمال الدّين جمال العارفين الشيخ الفاضل الشيخ [ عبد ] الرزّاق الكاشاني . « 1 » پس از اين سرآغاز اصطلاحاتى نظير تصوّف ، مراقبه ، بيت المقدّس ، بيت الحرام ، هيولى ، وصل ، پيشانى ، ميكده ، هشيارى ، شمع ، رندى ، خط سبز وپاره‌اى ديگر از اصطلاحات فارسي وعربى - كه تمامى به زبان تازى بشرح درآمده است - ذكر مىشود . اين قسمت نيمه نخست رساله را در بر دارد . امّا بناگاه پردازندهء رساله ، خشمگين وتب آلود ، چهره‌اى ديگر را بنمايش درمىآورد ودر ميانهء عباراتى كه سراسر رنگ خانقاهى دارد مىنگارد :

--> ( 1 ) . بنگريد : همان ص 1 B .